Właściwości zdrowotne kawy – dlaczego warto pić kawę?

Data i autor:

W świetle aktualnych dowodów naukowych spożycie kawy wiąże jest z szeregiem właściwości zdrowotnych. W moim domu zapach kawy unosi się od rana do wieczora, a w Waszym? Kawa to napar, który jest jednym z najczęściej spożywanych napojów na świecie. Wokół spożycia kawy powstało wiele mitów.

Zmielona kawa jest mieszaniną ponad 1000 związków bioaktywnych, które mogą potencjalnie charakteryzować się właściwościami przeciwutleniającymi, przeciwzapalnymi czy przeciwnowotworowymi. Związki aktywne w kawie obejmują kofeinę, kwasy chlorogenowe oraz diterpeny takie jak cafestol i kahweol (1).

Na ostateczną zawartość tych związków w kubku kawy składa się wiele czynników (2):

  • rodzaj i pochodzenie ziaren kawy (np. Arabica vs Robusta),
  • stopień wypalenia kawy (np. jasno vs ciemno wypalona),
  • metoda parzenia kawy (np. ekspres do kawy vs metody przelewowe),
  • grubość mielenia,
  • czas parzenia,
  • temperatura parzenia.

Korzyści zdrowotne wynikające ze spożycia kawy:

  • niższe ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny oraz z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu (3, 4),
  • niższe ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej np. raka prostaty, raka jelita, raka endometrium, raka skóry i raka wątroby (5, 6, 7, 8),
  • niższe ryzyko wystąpienia cukrzycy typu II oraz zespołu metabolicznego (9, 10, 11),
  • niższe ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych i nerkowych (12, 13),
  • niższe ryzyko wystąpienia dny moczanowej (14),
  • niższe ryzyko wystąpienia chorób wątroby np. zwłóknienia wątroby, marskości wątroby (15, 16, 17),
  • niższe ryzyko wystąpienia depresji (18),
  • niższe ryzyko wystąpienia choroby Parkinsona (19),
  • niższe ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera (20).

Wyniki badań naukowych wyraźnie wskazują na wiele zalet spożywania kawy. Wyjątek stanowią kobiety ciężarne, u których okres półtrwania kofeiny zwiększa się aż dwukrotnie (21). Dodatkowo kofeina jest substancją łatwo przenikającą przez łożysko (22), a aktywność enzymu metabolizującego kofeinę CYP1A2, jest niska u rozwijającego się płodu, co powoduje przedłużoną ekspozycję na kofeinę (23).

Warto też wspomnieć o ergogenicznych właściwościach głównej substancji znajdującej się w kawie- kofeinie, która może być używana przez sportowców w celu poprawienia wyników treningowych lecz na ten temat możecie poczytać szerzej tutaj – https://feldmannutrition.pl/nowa/zastosowanie-kofeiny-w-sporcie

Kliknij tutaj, aby rozwinąć listę źródeł

  1. Ludwig IA, Clifford MN, Lean ME, Ashihara H, Crozier A. Coffee: biochemistry and potential impact on health. Food Funct. 2014 Aug;5(8):1695-717.
  2. Casal S, Oliveira MB, Alves MR, Ferreira MA. Discriminate analysis of roasted coffee varieties for trigonelline, nicotinic acid, and caffeine content. J Agric Food Chem. 2000 Aug;48(8):3420-4. PubMed PMID: 10956127.
  3.  Grosso G, Micek A, Godos J, Sciacca S, Pajak A, Martínez-González MA, Giovannucci EL, Galvano F. Coffee consumption and risk of all-cause, cardiovascular, and cancer mortality in smokers and non-smokers: a dose-response meta-analysis. Eur J Epidemiol. 2016 Dec;31(12):1191-1205.
  4.  Je Y, Giovannucci E. Coffee consumption and total mortality: a meta-analysis of twenty prospective cohort studies. Br J Nutr. 2014 Apr 14;111(7):1162-73.
  5. Wang A, Wang S, Zhu C, Huang H, Wu L, Wan X, Yang X, Zhang H, Miao R, He L, Sang X, Zhao H. Coffee and cancer risk: A meta-analysis of prospective observational studies. Sci Rep. 2016 Sep 26;6:33711.
  6.  Zhou Q, Luo ML, Li H, Li M, Zhou JG. Coffee consumption and risk of endometrial cancer: a dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Sci Rep. 2015 Aug 25;5:13410.
  7. Yew YW, Lai YC, Schwartz RA. Coffee Consumption and Melanoma: A Systematic Review and Meta-Analysis of Observational Studies. Am J Clin Dermatol. 2016 Apr;17(2):113-23.
  8. Ravi F, Tavani A, Bosetti C, Boffetta P, La Vecchia C. Coffee and the risk of hepatocellular carcinoma and chronic liver disease: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Eur J Cancer Prev. 2017 Sep;26(5):368-377.
  9.  Ding M, Bhupathiraju SN, Chen M, van Dam RM, Hu FB. Caffeinated andn decaffeinated coffee consumption and risk of type 2 diabetes: a systematic review and a dose-response meta-analysis. Diabetes Care. 2014 Feb;37(2):569-86.
  10.  Jiang X, Zhang D, Jiang W. Coffee and caffeine intake and incidence of type 2 diabetes mellitus: a meta-analysis of prospective studies. Eur J Nutr. 2014 Feb;53(1):25-38.
  11.  Shang F, Li X, Jiang X. Coffee consumption and risk of the metabolic syndrome: A meta-analysis. Diabetes Metab. 2016 Apr;42(2):80-7.
  12. Zhang YP, Li WQ, Sun YL, Zhu RT, Wang WJ. Systematic review with meta-analysis: coffee consumption and the risk of gallstone disease. Aliment Pharmacol Ther. 2015 Sep;42(6):637-48.
  13.  Wang S, Zhang Y, Mao Z, He X, Zhang Q, Zhang D. A meta-analysis of coffee intake and risk of urolithiasis. Urol Int. 2014;93(2):220-8.
  14. Park KY, Kim HJ, Ahn HS, Kim SH, Park EJ, Yim SY, Jun JB. Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis. Semin Arthritis Rheum. 2016 Apr;45(5):580-6.
  15.  Liu F, Wang X, Wu G, Chen L, Hu P, Ren H, Hu H. Coffee Consumption Decreases Risks for Hepatic Fibrosis and Cirrhosis: A Meta-Analysis. PLoS One. 2015 Nov 10;10(11):e0142457.
  16.  Kennedy OJ, Roderick P, Buchanan R, Fallowfield JA, Hayes PC, Parkes J. Systematic review with meta-analysis: coffee consumption and the risk of cirrhosis. Aliment Pharmacol Ther. 2016 Mar;43(5):562-74.
  17.  Bravi F, Tavani A, Bosetti C, Boffetta P, La Vecchia C. Coffee and the risk of hepatocellular carcinoma and chronic liver disease: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Eur J Cancer Prev. 2017 Sep;26(5):368-377.
  18. Grosso G, Micek A, Castellano S, Pajak A, Galvano F. Coffee, tea, caffeine and risk of depression: A systematic review and dose-response meta-analysis of observational studies. Mol Nutr Food Res. 2016 Jan;60(1):223-34.
  19.  Qi H, Li S. Dose-response meta-analysis on coffee, tea and caffeine consumption with risk of Parkinson's disease. Geriatr Gerontol Int. 2014 Apr;14(2):430-9.
  20. Liu QP, Wu YF, Cheng HY, Xia T, Ding H, Wang H, Wang ZM, Xu Y. Habitual coffee consumption and risk of cognitive decline/dementia: A systematic review and meta-analysis of prospective cohort studies. Nutrition. 2016 Jun;32(6):628-36.
  21. Grosso LM, Bracken MB. Caffeine metabolism, genetics, and perinatal outcomes: a review of exposure assessment considerations during pregnancy. Ann Epidemiol. 2005 Jul;15(6):460-6. Review. PubMed PMID: 15967394.
  22. Wierzejska R, Jarosz M, Siuba M, Sawicki W. Comparison of maternal and fetal blood levels of caffeine and its metabolite. A pilot study. Ginekol Pol. 2014 Jul;85(7):500-3. PubMed PMID: 25118500
  23. O'Hara K, Wright IM, Schneider JJ, Jones AL, Martin JH. Pharmacokinetics in neonatal prescribing: evidence base, paradigms and the future. Br J Clin Pharmacol. 2015 Dec;80(6):1281-8.
Menu